Geplaatst door: 
CeesWierden
Verhaal

Engelandvaarder, geheim agent en jachtvlieger Ab Homburg stort neer bij Borne

Auteur: 
C. Hoogendijk

Een zoon van Frederika Helena Homburg - Hoogendijk (1887-1968) is tijdens de Tweede Wereldoorlog niet alleen geheim agent, maar ook jachtvlieger geweest bij 322 squadron. Deze Aart Albert “Ab” Homburg (1917-1945) was één van de weinige Nederlanders die als Engelandvaarder tot twee keer toe Groot-Brittanië wist te bereiken. Een verhaal op zich. Ab Homburg sneuvelde uiteindelijk op 1 april 1945 toen zijn Spitfire XVI (RR249 "V") in de buurt van Borne (Ov) werd neergehaald. In hoeverre was de familie Hoogendijk betrokken bij zijn heldhaftige werk en waren ze er destijds überhaupt van op de hoogte?

(Eerder gepubliceerd in het familieboek "HOOGENDIJK. Polderbewoners" (Wierden, 2015)) (BEPERKTE OPLAGE; UITVERKOCHT)

Een korte zoektocht leerde dat de nagedachtenis aan Ab Homburg nog springlevend wordt gehouden. Op zaterdag 6 oktober 2012 bijvoorbeeld werd er door nabestaanden in het luchtoorlogmuseum Icarus et Mars 1940-1945 te Assendelft een kleine expositie geopend met de naam “Ab Homburg, een vergeten Soldaat van Oranje”. De meest belangrijke feiten omtrent Homburg zijn op een bijbehorende website overzichtelijk gerangschikt. Ook de diverse websites over het Englandspiel houden de herinnering aan Ab levend. Samengevat: "Aart Albert Homburg werd op 12 juni 1917 geboren in de gemeente Velsen. Hij begon zijn militaire loopbaan in 1938 als dienstplichtige bij het 10e regiment Infanterie. Tijdens de meidagen van 1940 diende hij bij het korps motordienst en vocht tegen de Duitse invallers. Op 25 mei 1940 werd hij in de rang van vaandrig met groot verlof naar huis gestuurd. Op 22 maart 1941 ontsnapt Ab Homburg met een klein bootje vanuit IJmuiden richting Engeland. Mede-opvarenden waren Cor Sporre en Willem de Waard. Na aankomst in Engeland wordt Ab Homburg opgeleid tot geheim agent. Op 6 september wordt Ab Homburg samen met Cor Sporre als geheim agent gedropt boven Noord-Brabant. Op 8 oktober wordt hij  gearresteerd door de Duitse bezetter en beland hij in het Oranjehotel in Scheveningen. Zijn kiespijn deed hem de spreekwoordelijke das om, omdat hij voor behandeling naar een vooroorlogse vriend was gegaan welke in Amsterdam woonde en hem verraadde. Op 26 oktober ontsnapt Ab - vlak voor zijn executie - uit het Oranjehotel door een tralie los te wrikken met een lepel. Op 16 februari 1942 ontsnappen Ab Homburg, Jo Buizer en Jan de Haas met de stoomtrawler Beatrice (IJM 118) uit IJmuiden. Alleen de schipper was op de hoogte van de drie verstekelingen aan boord en werkte mee. De overige bemanningsleden werden op open zee overtuigd. Terug in Engeland volgt Ab Homburg een vliegopleiding en kwam hij terecht bij het 322 Dutch squadron van de RAF. Op 1 april 1945 komt Ab Homburg om het leven tijdens de crash met zijn Spitfire bij het Overijsselse Borne. Homburg verwierf door zijn moed twee keer (!) de Bronzen Leeuw en 1 maal het Bronzen Kruis. Kortgeleden zijn onderdelen van zijn Spitfire ontdekt en in de expositie van het luchtoorlogmuseum Icarus et Mars 1940-1945 te Assendelft verwerkt."

Vervolgens kreeg ik bij het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) inzage in het archief met gegevens over Nederlands vliegend personeel in Britse krijgsdienst. Het leverde veel gelijksoortige informatie op over Ab’s krijgs-verrichtingen maar weinig gegevens uit de familiaire verbanden. Slechts één getuigenis van zijn recent overleden broer en dat was het. Ik moest het over een andere boeg gooien en contact zien te krijgen met Ab’s enige zoon danwel één van zijn twee kleinkinderen. De vragen borrelden als vanzelf op. Vanaf wanneer wisten Ab’s ouders van zijn vliegactiviteiten? Hoe hebben ze het verlies van hun zoon verwerkt? En zijn er nog foto’s van de familie Homburg-Hoogendijk en eerdere generaties Hoogendijk? Enzovoorts.

Een verzoek om de contactgegevens van de familie van Ab Homburg bleef helaas onbeantwoord. Ik moest het dus doen met krantenartikelen uit 2012 waarin Clive Homburg, de enige zoon van Ab, het volgende liet optekenen: “Ik weet er dus niks van, van hem als vader. Wat ik weet, weet ik van de familie. Zeker van mijn opa en oma, zijn vader en moeder. Hij is voor mij min of meer een onbekende.” Clive, gepensioneerd boordwerk- tuigkundige bij Martinair, weet niet of het voor- of nadelen had dat hij zijn vader nooit heeft gekend. Hij zegt er in ieder geval nooit last van te hebben gehad: “Mijn moeder en ik, ik was enig kind, zijn heel goed opgevangen door de familie. Mijn moeder is nooit hertrouwd. Ze is 20 jaar geleden overleden.”

Verder vond ik op het internet een getuigenis van Hank Homburg, een neef(je) van Ab. Hij schreef: “My name is Hank Homburg, I live in Santa Barbara California. My Uncle (Father's brother) was in the 322 RAF/ Dutch Spitfire Squadron during WWII. Unfortunately, he was shot down over Holland in April of 1945, one month before the end of the war. Your group might be interested in his WWII experience. He started off in the Dutch Underground. He supplied English intelligence with information about German movements in and out of the harbor in IJmuiden, The Netherlands. He was turned in by a Dutchman (dentist), who was a German sympathizer and was subsequently captured by the Germans. He was interrogated for 3 weeks in an Amsterdam prison and was slated to be executed. He managed an escape and made contact with the Dutch Underground in his hometown of IJmuiden. He and another Underground agent then had to leave Holland as their cover was compromised. They obtained a small rubber raft and drifted out of the Harbor in IJmuiden near the Steel Plant. Four days later they were captured by the English Coast Guard and debriefed. The English decided to use him again as an "agent" and he was "dropped" into North Holland once again. It is unclear what his mission was, but when it was completed, the Dutch Underground, along with the British Coast Guard picked him up several miles off the Dutch Coast in a small patrol boat. Once in England, he was again debriefed. He then met with the Queen of Holland and her husband who were in exile in England. He was then trained to fly Spitfires and was attatched to the RAF- Dutch 322 Squadron, where he flew numerous sortes over Europe. During his assignment with the RAF, he met an English woman who he married and had a son (My Cousin, Clive Homburg). Unfortunately, one month before the end of the war, he was shot down in Southern Holland. It is a remarkable story and one of thousands that show the courageous will and fight that Europeans once had. Our family is still very proud of his service and contribution.”

Reacties

afbeelding van Trudi Dammers
Boeiend om te lezen. Ik heb gewerkt in de boekhandel Ab de Jong in IJmuiden k'laan. Boven de woonde Pamela Homburg met haar zoon Clive. Heb niet zo lang met haar samengewerkt. En meen dat ze later naar Driehuis is verhuisd. Ik heb enkele jaren geleden met m'n dochter de herdenkingsplek bezocht in Assendelft/Uitgeest? en was zeer onder de Indruk.
afbeelding van TimothyOn
Youre so cool! I dont suppose Ive read something like this before. So nice to search out someone with some unique ideas on this subject. realy thanks for beginning this up. this website is one thing that is needed on the net, someone with a little bit originality. useful job for bringing one thing new to the web! http://hellowh983mm.com